پادشاه فعّال و با عزم بود فوت كرد و بجاى او فسمتيخ سوّم ( پسامّتيك ) « 1 » كه صفات او را نداشت پادشاه شد نخستين جنگى كه بين مصريها و پارسيها روى داد در پلوز « 2 » بود قشون مصرى شكست خورد و پس از آن قشون ايران بىزحمت به ممفيس « 3 » پايتخت مصر رسيده شهر مزبور را تسخير كرد ( 525 ق . م . ) كمبوجيه با پادشاه مصر بروايت هرودوت در ابتدا با خشونت رفتار كرد ولى پس از آزمايش او را نواخت امّا بعد از چندى معلوم شد كه در كنگاشى بر ضدّ ايران شركت دارد و به حكم كمبوجيه كشته شد ( بقول كته‌زياس بشوش تبعيد گرديد ) در ابتداء رفتار كمبوجيه در مصر موافق رفتار كوروش در ممالك مسخّره بود به اين معنى كه لباس پادشاهان مصرى پوشيد و مراسم دربار مصر را بجا آورد و مصريها او را يكى از فراعنه بزرگ خود دانستند پس از آن او قصد ممالك مجاور را نمود : اوّل ليبيا تسليم شد بعد سيرن كه مستعمره يونانى بود ( و اكنون جزو طرابليس غرب است ) و نيز برقه سر اطاعت پيش آوردند . پادشاه سيرن آرك زيلاس « 4 » سوّم پانصدمين « 5 » براى كمبوجيه فرستاد و ليكن او با بىاعتنائى اين وجه را پذيرفته بسربازان خود تقسيم كرد خيال كمبوجيه اين بود كه به قرطاجنه ( كارتاژ - تونس امروزى ) كه مملكت نامى و پرثروت و داراى مستملكات زياد در درياى مغرب بود حمله برد و ليكن فينيقيها از اين جهة كه اهالى قرطاجنه از مهاجرين فينيقيه بودند راضى نشدند كشتيهاى خود را بدهند و كمبوجيه خواست از طرف كوير ليبيا به آن مملكت حمله برد با اين مقصود پنجاه هزار نفر به طرف آمّون كه معبد آن در نزد مصريها بسيار مقدّس بود فرستاد و ديگر خبرى از آن‌ها نيامد ( در زير ريگ روان دفن شدند - 524 ق . م . ) پس از آن كمبوجيه بعزم مملكت ناپاتا ( تقريبا سودان كنوني ) و اتيوپى « 6 » ( حبشه امروزى ) حركت كرد در اين سفر قشون پارسى مقدارى از رود نيل را

--> ( 1 ) - PSAMMETIQUE III ( 2 ) - PELUSE ( 3 ) - MEMPHIS ( 4 ) - ARKESILAS III ( 5 ) - 9260 تومان يا 46300 فرنگ طلا ( 6 ) - ETHIOPIE